Yapı kullanımı ve sistemlerden beklenen işlev
Mimarlara ve işverenlere · Teklife hazırlık
Mekanik Tesisatta Keşif, Metraj ve Teknik Şartname
Aynı binaya verilen iki teklifin toplamını karşılaştırmadan önce aynı işi tarif edip etmediklerini kontrol edin. Keşif, sahadaki koşulu; metraj, ölçülen miktarı; teknik şartname ise istenen performansı ve teslim koşulunu görünür kılar.

Dosyayı binanın mevcut durumuyla başlatın
Yeni yapı, çalışan binada tadilat ve mevcut tesisatta onarım farklı başlangıç bilgileri gerektirir.
Yeni yapıda güncel mimari plan, kullanım senaryosu ve mekanik hesaplar aynı revizyona bağlanır. Çalışan binada ise mevcut tesisatın gerçekten nereden geçtiği, hangi bölümlerin korunacağı ve işin hangi saatlerde yapılabileceği ayrıca belirlenir. Planda görünen bir boşluk, sahada montaj veya bakım erişimi bulunduğunu kanıtlamaz.
Keşifte ölçülen bilgi ile henüz doğrulanamayan bilgi ayrı tutulur. Asma tavan açılamadıysa güzergâh kesinleşmiş kabul edilmez; görünmeyen hattın belirsizliği teklif kapsamına açık bir kayıt olarak girer. Böylece uygulama sırasında ortaya çıkan bir ihtiyacın yeni iş mi, eksik tarif mi olduğu daha anlaşılır olur.
Güncel plan, revizyon tarihi ve sahada doğrulanan ölçüler
Korunacak, sökülecek ve yeni yapılacak bölümlerin ayrımı
Çalışma saatleri, erişim ve işletme kesintisi koşulları
Karşılaştırılabilir teklif dosyasında hangi belgeler bulunur?
Belgelerin adının bulunması yeterli değildir; birbirlerini tarif etmeleri gerekir. Metrajda yazan bir cihazın seçim koşulu şartnamede, hizmet ettiği alan projede bulunabilmelidir. Bir belgenin revizyonu değiştiğinde etkilenen miktar ve iş tanımları da gözden geçirilir.
| Belge | Cevapladığı soru | Birlikte kontrol edilecek kayıt |
|---|---|---|
| İhtiyaç ve kapsam notu | Neyi çözüyoruz, hangi alanlar dâhil? | Mahaller ve işletme programı |
| Proje ve şemalar | Cihazlar, hatlar ve bağlantılar nerede? | Plan, kolon şeması ve detay revizyonu |
| Metraj listesi | Her tanımlı işten ne kadar var? | Ölçüm yöntemi, birim ve ölçünün kaynağı |
| Teknik şartname | İş hangi özellik ve performansla teslim edilecek? | Seçim koşulları, malzeme ve kabul ölçütleri |
| Sınır ve sorumluluk tablosu | Hangi işi hangi taraf yapıyor? | Elektrik, mimari, otomasyon ve taşıma arayüzleri |
| Teslim listesi | İşin tamamlandığını hangi kayıt gösterecek? | Test, ayar, güncel çizim ve işletme bilgileri |
Metrajı ölçülebilir iş kalemlerine ayırın
Boru uzunluğunu yazarken çapı, malzemeyi, güzergâhı ve ölçüm esasını belirtin. Armatür, bağlantı elemanı, yalıtım, askı ve desteklerin aynı satıra dâhil olup olmadığı anlaşılmalıdır. Kanal işinde kesit, sac veya ürün tanımı, yalıtım ve dış kaplama ayrı açıklanır; cihaz adetleriyle montaj ve devreye alma kapsamı ilişkilendirilir.
Tek bir “tesisat işleri” satırı başlangıç bütçesi için kullanılabilse de tekliflerin teknik karşılaştırmasını zorlaştırır. Buna karşılık aynı bağlantının hem cihaz montajına hem boru satırına yazılması çift sayım yaratabilir. Kalemlerin sınırı, kapsam dışı bırakılan işler kadar dikkatli tanımlanmalıdır.
Teknik şartnameyi ürün adıyla sınırlamayın
Cihazın adı ve nominal kapasitesi, hangi çalışma koşulunda seçildiği açıklanmıyorsa eksik bir tanımdır. Su veya hava debisi, sıcaklıklar, basınç ihtiyacı, çalışma aralığı ve çevre koşulları ilgili sisteme göre belirtilir. Servis erişimi, kontrol arayüzleri ve işletme beklentisi de seçim kararının parçasıdır.
Eşdeğer ürün değerlendirmesi yapılacaksa hangi özelliklerin karşılaştırılacağı önceden yazılır. Sadece katalogdaki büyük kapasite sayısının eşit olması; ses, enerji, basınç, bağlantı veya kontrol bakımından aynı sonucu garanti etmez. Performansın hangi kayıtla doğrulanacağı işin başında anlaşılmalıdır.
Disiplinler arasındaki boşlukları teklif öncesinde kapatın
Bu tablo farklı uzmanlıkları tek tarafa yüklemek için değil, teslim sırasında sahipsiz kalan bir iş bırakmamak için hazırlanır. Mevcut binada söküm, atık taşıma ve geçici hizmet ihtiyacı da aynı görüşmede ele alınır.
| Arayüz | Netleştirilecek kapsam |
|---|---|
| Elektrik | Besleme, koruma, kablo güzergâhı ve cihaz bağlantısının sorumlu tarafı |
| Mimari ve yapı | Geçiş, kaide, tavan açma-kapama ve yüzey onarımının kapsamı |
| Otomasyon | Saha elemanı, kablolama, pano, yazılım ve nokta testlerinin sınırları |
| Lojistik | Taşıma, kaldırma, geçici depolama ve çalışma alanı hazırlığı |
| İşletme | Kesinti izni, çalışma saatleri ve yeniden hizmete alma düzeni |
Teklifleri aynı sütunlarda karşılaştırın
Her teklif için miktar, birim, teknik karşılık, dâhil işler, hariç işler ve teslim belgeleri aynı düzende okunmalıdır. Eksik görülen satırlar doğrudan en düşük bedel kabul edilmez; ilgili tarafın o işi nasıl karşıladığı sorulur. Alternatif çözümler ana kapsamdan ayrı gösterildiğinde karar daha şeffaf olur.
Proje olgunlaşmadan alınan yaklaşık çalışma ile uygulanabilir proje üzerinden alınan teklif aynı kesinlikte değildir. Ön bütçe aşamasındaki kabuller sonradan kesinmiş gibi kullanılmamalı; fiyatın geçerlilik ve teslim koşulları ayrıca değerlendirilmelidir. Bu rehber bir fiyat listesi, kamu ihale danışmanlığı veya hakediş onay hizmeti taahhüdü değildir.
Revizyonu miktara ve teslim kaydına bağlayın
Yerleşim değişikliği yalnız bir çizginin taşınması olmayabilir. Kanal kesiti, boru mesafesi, cihaz bağlantısı veya erişim koşulu etkilendiğinde metraj ve teknik açıklamalar da kontrol edilir. Değişen satırlar, önceki kabul ve yeni gerekçe ile birlikte tarihli bir revizyon listesinde izlenir.
Uygulama sonunda güncel çizim, son ekipman listesi, yapılan testler ve açık kalan işler bir araya getirilir. Tasarım hedefi ile sahada ölçülen sonuç ayrı gösterilir. Sonraki bakım veya tadilatın aynı belirsizliklerle başlamaması, bu teslim dosyasının işletmeye aktarılmasına bağlıdır.
Sık sorulanlar
Karar verirken merak edilenler
Yalnız mimari planla kesin mekanik metraj çıkarılır mı?
Mimari plan başlangıç verisidir. Sistem seçimi, hesaplar, güzergâh, kesit ve bağlantı detayları netleşmeden kesin uygulama miktarı kabul edilmez. Çıkarılan ön miktarların hangi kabullere dayandığı açıkça yazılmalıdır.
Metraj ve yaklaşık maliyet aynı belge midir?
Metraj miktarı tarif eder. Yaklaşık maliyet, tanımlı miktar ve iş kapsamına birim bedellerin uygulanmasıyla oluşan bütçe çalışmasıdır. Aynı miktarın farklı kapsam veya tarihle fiyatlandırılması farklı sonuç verebilir.
Mevcut binada keşiften önce neleri hazırlayalım?
Güncel planları, bilinen tadilatları, cihaz ve tesisat bilgilerini, şikâyetli alanları ve çalışma kısıtlarını paylaşın. Görülemeyen bölgeleri saklamak yerine erişim sınırını belirtmek, kapsamı doğru kurmayı kolaylaştırır.
SCA ile hangi aşamada görüşmek uygundur?
İhtiyaç programı ve yerleşim kararları oluşurken görüşmek, sistemler ile mimari erişimi birlikte değerlendirme olanağı sağlar. Mevcut proje varsa uygulama kapsamı ve teklif dosyasının hangi bilgileri içerdiği üzerinden ilerlenebilir.
Teknik dayanaklar ve kapsam
- MEB — Eğitim Yapılarında Mekanik Proje Hazırlanması Genel İlkeleri
Proje dokümanlarının birlikte ele alınmasına ilişkin kurumsal kaynak. Eğitim yapısı bağlamı, bütün özel projeler için aynı sözleşme şartı olarak aktarılmaz.
Projenizin teklif kapsamını netleştirelim
Planınızı, yapı kullanımını ve mevcut proje durumunu paylaşın; gerekli başlangıç verilerini ve iş kapsamını birlikte değerlendirelim.